Анъанавий жамиятда муваффақиятсизлик, ёки бирор фожиа юз берса, дарров «пешонага ёзилгани шу экан», «Худонинг хоҳиши» деган тайёр шаблон ишга тушади. Бу — оломонни бошқариш ва уларни пассив қулга айлантириш учун ўйлаб топилган энг зўр манипуляциядир.
«Илмий-мантиқий абсурд» Агар ҳамма нарса олдиндан сценарий бўйича ёзиб қўйилган бўлса ва биз шунчаки ўша ролни ўйнаётган био-роботлар бўлсак, Қиёматда суд қилишнинг нима кераги бор? Дастурчи ўзи ёзган кодидаги хатолик учун компьютерни жазолайдими? Бу мантиқ Аллоҳни гўёки золимдек кўрсатиб қўяди.
«Қуръон ва Физика». (Ньютоннинг 3-қонуни)
Физикада «Ҳар бир таъсирга акс таъсир бор» деган қонун бор. Қуръон ҳам айнан шу сабаб-оқибат қонуниятига (Суннатуллоҳ) таянади.
«Бир қавм ўзини ўзгартирмагунча, Аллоҳ ҳам улардаги аҳволни ўзгартирмайди. Аллоҳ бир қавмга ёмонликни ирода қилганида, уни ҳеч нарса қайтара олмайди ҳам, Унинг Ўзидан бошқа химоя қила олмайди ҳам.» (Раъд сураси, 11-оят).
Яъни, сен уруғ қадамасдан, осмонга қараб дуо қилиб ётсанг, буғдой униб чиқмайди. Коинот қонунлари ҳеч ким учун, ҳатто мусулмонлар учун ҳам истисно қилинмайди.
Ҳожатхона «Илми» ва Марсга Учаётган Инсоният
Дин пешволарининг китобларини очсангиз, юзлаб саҳифалар таҳоратни қандай қилиш, ҳожатхонага қайси оёқ билан кириш, сувни қанча қуйиш, соқолнинг миллиметри каби "глобал" муаммоларга бағишланганини кўрасиз.
«Космик миқёсдаги кулги» Инсоният ДНК кодини таҳрир қиляпти (CRISPR технологияси), квант компьютерлари яратяпти ва Қуёш тизимининг четига зондлар учуряпти. Биз эса ҳали ҳам юз миллионлаб галактикаларни, қора туйнукларни ва мураккаб физик қонунларни яратган Буюк Зот — менинг ҳожатхонага ўнг ёки чап оёқда кирганим билан қизиқади, деб ўйлаб ўтирибмиз.
«Қуръондаги поклиқ» Қуръонда поклиқ бу аввало қалб, ният ва мантиқ тозалигидир. Аллоҳ динни қийинлаштириш учун эмас, осон қилиш учун берган (Бақара, 185). Қуръон инсонга ахлоқий компас беради, унинг шахсий физиологик жараёнларини бошқарадиган йўриқнома эмас.
«Жин чалиши» ва «Иссиқ-совуқ» — Жоҳилликнинг Тиббий Ташхиси
Агар одамнинг иши ўхшамаса ёки руҳий тушкунликка тушиб қолса, сабабни иқтисодий хатоларидан ёки нейробиологиядан эмас, дарров «кўз тегиши» ёки «жин чалиши»дан қидиришади.
«Психиатрия ўрнига Кинначилик»
Одамнинг миясида серотонин ёки дофамин (бахт гормонлари) камайиб кетса, клиник депрессия бошланади. Буни антидепрессантлар ёки психотерапия билан даволаш ўрнига, одамлар «домла»га бориб, ўзини калтаклатиб ёки тутатиб ўтириши — тиббиёт асридаги очиқчасига шармандаликдир. Микроскопик вирус (COVID-19) бутун дунёни тўхтатиб қўя олди, бунинг учун ҳеч қандай афсун ёки жинлар армияси керак бўлмади.
«Қуръон мантиғи»
Шайтон ёки "жин"ларнинг инсон устидан ҳеч қандай физик ҳокимияти йўқ! Бу Қуръонда очиқ ёзилган. Шайтон Қиёмат куни шундай дейди:
«Бу Иш битгач, Шайтон деди: “Аллоҳ сизларга ҳақ ваъда қилган эди. Мен ҳам ваъда қилдим, аммо ваъдамни буздим. Сизни мажбурлашга куч-қудратим йўқ эди. Мен бор-йўғи чорладим, Сиз эса чопиб келдингиз. Энди мени эмас, ўзингни маломат қилинг! Мен сизни қутқара олмайман, сиз ҳам мени қутқара олмайсиз! Сизлар мени шерик қўшишингизни олдин ҳам рад этганман ҳозир ҳам”. Ҳақиқатан, Аламли Азоб мана шу золимлар учун.» (Иброҳим, 22).
Демак, барча муаммоларнинг сабабчиси ҳам, ечими ҳам фақат инсоннинг ўзи.
Замон Машинаси ва «Музлатиб қўйилган» Фатволар
Анъанавий ёндашувнинг энг катта абсурдларидан бири — бугунги 21-асрнинг мураккаб иқтисодий (криптовалюта, инфляция, банк тизими) ёки биоэтик муаммоларига 9-10-асрларда яшаб ўтган, туядан бошқа транспортни кўрмаган олимларнинг китобларидан жавоб қидиришдир...
«Теслани от арава устасига олиб бориш»
Илм-фанда бирор назария хатолиги исботланса ёки эскирса, у дарҳол янгиланади. Анъанавий динда эса китоб қанча эски бўлса, шунча «муқаддас» ҳисобланади. Бу гўёки бугунги кундаги замонавий смартфонни тузатиш учун 1980 йиллардаги дискали телефоннинг қўлланмасини ўқишга ўхшайди.
«Қуръон — принциплар китоби»
Қуръон деталларга ўралашиб қолмайди, у фундаментал қонунларни беради. Масалан, иқтисодда «фоиз (рибо) ҳаром» дейди. Нега? Чунки бунда бировнинг меҳнатини эксплуатация қилиш, зулм бор. Қуръон кўр-кўрона тарихий матн эмас, у ҳар бир замоннинг мантиғи ва илм-фани билан ҳамоҳанг ишлайдиган динамик тизимдир.
Кўриб турганингиздек, динни соф Илоҳий манбадан узиб, одамларнинг тарихий одатларига айлантириш жамиятни илм-фандан, тараққиётдан ва соғлом фикрдан қанчалик узоқлаштирганини кўриш қийин эмас.
07.09.2026.
https://t.me/iqro114
Sho.95
Комментариев нет:
Отправить комментарий